Bij MET Dijk en Waard kunnen inwoners terecht voor ondersteuning, maar ook simpelweg voor een plek om anderen te ontmoeten. Voor Mick Boontjes (hij/die) en Linda Dijkman (zij/haar) betekent dat ook dat iedereen zich er veilig genoeg moet kunnen voelen om zichzelf te zijn. Niet alleen tijdens Pride Month of wanneer er toevallig een regenboogvlag hangt, maar het hele jaar door.
Foto: Rick AkkermanLinda werkt sinds vorig jaar bij MET als maatschappelijk werker en cliëntondersteuner. Mick begon rond dezelfde periode als jongerenwerker. Hoewel ze met verschillende doelgroepen werken, delen ze een belangrijk uitgangspunt: mensen helpen om hun eigen plek in de maatschappij in te nemen.
Ik spreek ze over queer jongeren, het Regenboogcafé, zichtbaarheid, weerstand op scholen en waarom inclusiviteit volgens die vooral iets is wat je moet doen.
Mensen weer in hun eigen kracht zetten
Voor Linda was de keuze voor maatschappelijk werk vooral een keuze om mensen verder te helpen wanneer ze zelf even niet weten hoe.
“Ik vind het fijn om hulp te bieden aan mensen die dat nodig hebben. Als iemand even niet weet waar die moet zijn, of tegen dingen aanloopt in de maatschappij, vind ik het leuk om te kijken: waar kun je dan terecht? Hoe kun je dit oplossen?”
Het uiteindelijke doel is daarbij niet om alles voor iemand op te lossen, maar juist om ervoor te zorgen dat iemand het daarna weer zelf kan.
Mick herkent dat. Als tiener wist die zelf lange tijd niet precies wat die later wilde gaan doen. Eén ding werd uiteindelijk wel duidelijk: die wilde werk doen waarvan die het gevoel had dat het ergens toe deed.
“Ik wilde een baan waarbij ik uit bed kom en denk: ik heb een positieve impact.”
Als jongerenwerker ziet hij die impact soms heel direct. Jongeren die hij op hun zestiende of zeventiende leert kennen, ziet die in relatief korte tijd groeien richting volwassenheid. En soms komt die waardering ook onverwachts terug. Een queer jongerengroep die hij begeleidde, legde bijvoorbeeld gezamenlijk geld bij elkaar om hem een kerstcadeautje te geven.
“Dan denk je echt: ja, dit voelt zo fijn.”
Een plek waar je gewoon veilig kunt zijn
Juist voor lhbti+ personen vinden Mick en Linda het belangrijk dat zo'n plek bestaat. Mick hoort van jongeren regelmatig verhalen over discriminatie, uitschelden op straat of problemen op school.
“Het is toch een doelgroep die vaak niet genoeg gezien wordt,” vertelt die. “Dat er dan een plekje is waar ze veilig kunnen zijn en elkaar kunnen ontmoeten, is echt heel waardevol.”
Linda ziet binnen haar werk weer andere situaties. Zo komen bij het Regenboogcafé ook lhbti+ personen met een migratieachtergrond of mensen uit het AZC. Voor sommigen is openlijk praten over gender of seksualiteit helemaal niet vanzelfsprekend.
In het begin zitten mensen soms nog wat stilletjes aan de zijkant. Even kijken wat voor plek het eigenlijk is en wie er rondlopen.
“Maar je ziet daarna dat ze onwijs blij weer weggaan. En dan denk ik: oh, ze komen nog een keer.”
Voor Linda zit daar precies een belangrijk onderdeel van haar werk. Iedereen verdient volgens haar een plek in de maatschappij, ongeacht achtergrond, identiteit of hoe iemand diens leven leidt.
“Het is oké dat je hier bent en het is oké dat jij die plek inneemt in deze maatschappij.”
Soms is het ook gewoon een beetje kloten samen
Die veilige plek hoeft volgens Mick gelukkig niet iedere maand gevuld te worden met zware gesprekken over identiteit, discriminatie of zelfacceptatie.
Voor queer jongeren zijn er inmiddels een WhatsApp-groep en een Discordgroep en wordt er maandelijks afgesproken. Soms worden er activiteiten georganiseerd en soms gebeurt er eigenlijk helemaal niets bijzonders.
“Soms is het ook gewoon een beetje kloten samen. Het hoeft niet altijd heel concreet of gericht te zijn. Het is gewoon een veilige ruimte.”
Juist daaruit zijn inmiddels echte vriendschappen ontstaan. Jongeren spreken elkaar ook buiten de activiteiten om en kwamen zelfs met het idee om samen op vakantie te gaan.
En na een jaar waarin de groep steeds meer een eigen veilige plek werd, gebeurt er volgens Mick iets moois: de jongeren nemen het langzaam zelf over.
Zo kwamen zij zelf met het idee voor een karaokeavond in het jongerencentrum, compleet met jaren 2000-thema.
“Ik kwam er helemaal niet zelf mee. Ik dacht alleen maar: oké, let's go.”
Dat is voor Mick misschien wel het mooiste resultaat. Niet een activiteit bedenken vóór jongeren, maar een plek creëren waarin ze uiteindelijk zelf durven te bepalen wat ze willen.
Zichtbaarheid doet iets
Binnen inclusiviteit speelt zichtbaarheid volgens beiden een grote rol. MET sluit aan bij activiteiten en initiatieven in de regio, zodat mensen weten dat ze er terechtkunnen. Linda merkt dat mensen haar daardoor soms benaderen zonder dat ze direct een heel hulpverleningstraject nodig hebben.
Soms wil iemand gewoon even een verhaal kwijt. Of weten: waar kan ik eigenlijk terecht?
Voor Mick is die zichtbaarheid ook persoonlijk. Die is zelf queer en laat dat regelmatig zien. Met nagellak, eyeliner of simpelweg door tijdens een gesprek te vertellen dat die zelf onderdeel is van de gemeenschap.
“Ik merk dat mensen het zien en zich dan meteen veiliger voelen. Van: oh, met jou kan ik hier wel over praten.”
Die zichtbaarheid levert soms ook onverwachte gesprekken op. Een jongere vroeg hem eens waarom die nagellak droeg en of die “homo of zo” was.
Mick besloot niet meteen boos te worden, maar eerst iets anders te vragen.
“Wil je me uitschelden of ben je oprecht benieuwd?”
De jongen bleek uiteindelijk vooral nieuwsgierig.
Voor Mick is dat een belangrijk onderscheid. Zeker bij jongeren komt een lompe vraag niet altijd voort uit haat. Soms zijn ze simpelweg bezig de wereld te ontdekken. En juist dan kan een gesprek meer bereiken dan iemand meteen afwijzen.
Daarnaast ziet die zichzelf bewust als voorbeeld.
Dat een jongere iemand met nagellak ziet rondlopen die daar volledig comfortabel mee is, kan al een boodschap afgeven: oh, dit mag dus gewoon.
Inclusiviteit is geen checklist
Een regenbooglogo tijdens Pride Month, een leuke socialmediapost en daarna weer elf maanden doorgaan alsof er niets aan de hand is. Daar hebben Mick en Linda weinig mee.
“Je moet het echt uitvoeren,” zegt Linda.
Mick vult aan: “In plaats van dat je een checklist hebt van: tijdens Pride Month doen we even een mooie post en dan zijn we klaar, proberen we bij MET juist gedurende het hele jaar dingen te organiseren, groepen te ondersteunen en te blijven vragen wat mensen daadwerkelijk nodig hebben.”
En daarbij hoeft het idee niet vanuit de professional te komen.
Toen Mick met andere organisaties sprak over activiteiten voor jongeren, was zijn reactie simpel: waarom vragen we het niet aan de jongeren zelf?
Hij nam daarom een jongere mee naar een gesprek met professionals en organisaties. Terwijl volwassenen kunnen vergaderen over doelstellingen, plannen en beleid, kan de doelgroep soms verrassend praktisch zijn.
Wat is belangrijk als je jongeren naar een activiteit wilt krijgen?
Pizza, bijvoorbeeld.
Het klinkt misschien simpel, maar voor Mick zit daar een serieus uitgangspunt achter: werk niet van boven naar beneden. Als je iets voor een groep wilt organiseren, geef die groep dan ook daadwerkelijk een stem.
Foto: Rick AkkermanWanneer zichtbaarheid weerstand oproept
Toch merken Mick en Linda dat inclusiviteit niet overal vanzelfsprekender wordt. Vooral op scholen ziet Mick een verandering.
Waar Paarse Vrijdag vroeger volgens hem op veel plekken uitgebreid werd georganiseerd, ziet die nu scholen die terughoudender worden. Regenboogvlaggen worden weggehaald, ouders bieden weerstand en sommige scholen besluiten vervolgens om maar minder te organiseren.
En juist daar heeft die moeite mee.
“Pride is een protest. Iedereen mag er zijn. Als je dan eigenlijk zegt: omdat er zoveel tegengas is stoppen we ermee, vind ik dat heel jammer.”
Samen met onder andere andere betrokken organisaties probeert hij daarom opnieuw te kijken naar wat wél mogelijk is. Misschien hoeft een hele school niet volledig paars te kleuren. Je kunt ook een paar lokalen beschikbaar stellen of één gang omtoveren tot een plek waar leerlingen vrijwillig naartoe kunnen.
Linda ziet daarin eveneens een zoektocht. De samenleving verandert en scholen krijgen te maken met veel verschillende achtergronden, overtuigingen en ideeën. Hoe zorg je ervoor dat queer jongeren zichtbaar blijven en weten waar ze terechtkunnen, zonder dat gesprekken volledig vastlopen in weerstand?
Daar hebben ze allebei niet hét antwoord op.
Misschien, concluderen ze tijdens ons gesprek, moet de manier waarop we zichtbaarheid organiseren opnieuw worden uitgevonden?
Maar één ding moet volgens Mick voorkomen worden: dat inclusiviteit zo ver naar de achtergrond verdwijnt dat de mensen die een veilige plek zoeken hem niet meer kunnen vinden.
“Leuk je te ontmoeten”
Juist persoonlijke gesprekken laten volgens Mick zien hoeveel verschil contact kan maken.
In een jongerencentrum raakte die eens aan de praat met iemand die behoorlijk uitgesproken ideeën had over transgender personen. Mick vroeg hem uiteindelijk of hij ooit daadwerkelijk een trans persoon had ontmoet.
Nee.
“Nou,” antwoordde Mick. “Leuk je te ontmoeten.”
De reactie was vooral verbazing.
Daarna kwamen de vragen. En uiteindelijk ook de nieuwsgierigheid. Aan het einde vroeg Mick hoe de jongen het gesprek had gevonden.
“Eigenlijk wel interessant.”
Dat soort gesprekken blijven hem bij. Niet omdat één gesprek meteen alle vooroordelen uit de wereld helpt, maar omdat het laat zien hoeveel ideeën voort kunnen komen uit simpelweg niet weten.
Een vergelijkbaar moment had hij jaren geleden tijdens een potje FIFA. Iemand noemde een bepaalde manier van scoren een “gay goal”. Mick vroeg wat hij daar eigenlijk mee bedoelde. Als “gay” wordt gebruikt voor iets slechts, wat zeg je daar dan indirect mee?
De ander had daar nooit bij stilgestaan.
“Je zag echt het hele proces bij hem gebeuren.”
Geen haat, geen bewuste afwijzing. Gewoon een woord dat jarenlang gedachteloos werd gebruikt, totdat iemand er een vraag over stelde.
Even niet hoeven uitleggen wie je bent
Veilige plekken hebben nog een andere functie. Soms is het namelijk juist fijn om het helemaal níét over queer zijn te hebben.
Linda merkt dat mensen soms zichtbaar opgelucht zijn wanneer ze binnenkomen en niets hoeven uit te leggen.
“Dat je gewoon denkt: iedereen is een beetje zoals ik. Ik hoef niet de hele tijd iets uit te leggen. Ik kan gewoon lekker meedoen.”
Mick herkent dat binnen zijn jongerengroepen. Natuurlijk worden onderwerpen als identiteit, discriminatie en acceptatie besproken wanneer daar behoefte aan is. Maar een karaokeavond hoeft niet ineens een educatieve bijeenkomst over gender te worden.
Soms is karaoke gewoon karaoke.
“Hoe vaak moet iemand die hetero is nadenken en reflecteren over hetero zijn?” vraagt Mick.
Voor queer personen kan identiteit noodgedwongen een groot onderdeel van het dagelijks leven worden, juist omdat de buitenwereld er voortdurend iets van vindt. Daarom is het volgens beiden net zo belangrijk om plekken te hebben waar die uitleg even niet nodig is.
“Ik ben gewoon ik en ik ben hier. Klaar,” vat Linda het samen.
Persoonlijke motivatie
Voor Linda is inclusiviteit ook dichtbij huis. Zelf valt ze niet onder de lhbti+ gemeenschap, maar haar zoon wel. Toch denkt ze dat het onderwerp haar ook zonder die persoonlijke verbinding zou raken.
“Ik hou gewoon niet van onrecht of geweld. Iedereen moet er kunnen zijn zoals die is.”
Ze vindt het moeilijk te begrijpen dat iemand zich onveilig moet voelen vanwege diens identiteit. Dat mensen zich afvragen of ze bepaalde kleding wel kunnen dragen, ergens hand in hand kunnen lopen of openlijk zichzelf kunnen zijn uit angst voor de reactie van een ander.
Voor Mick is de verbinding met het onderwerp anders. Die is zelf queer en beschrijft zijn identiteit tegenwoordig vooral als genderqueer.
“Ik ben gewoon queer. Het maakt me niet uit. Ik ben gewoon Mick.”
Zijn eigen zoektocht liet hem ook zien hoe weinig ruimte er soms is om überhaupt over gender en seksualiteit na te denken. Lange tijd ging Mick zonder veel vragen als hetero door het leven. Pas later begon die zichzelf vragen te stellen over wat eigenlijk bij hem paste.
Juist omdat hij zelf heeft ervaren hoe ingewikkeld zo'n zoektocht kan zijn, vindt die het waardevol dat hij nu in een positie zit waarin hij iets voor anderen kan betekenen.
“Nu heb ik deze rol en kan ik er echt verschil in brengen.”
Niet alleen queer
Aan het einde van ons gesprek vraag ik wat Mick en Linda hopen dat mensen uit hun verhaal meenemen.
Voor Mick begint het bij iets heel basaals: queer zijn mag er gewoon zijn. Maar tegelijkertijd wil die juist voorkomen dat iemands hele persoonlijkheid wordt teruggebracht tot diens genderidentiteit of seksualiteit.
“Mensen zijn veel complexer dan alleen hun seksualiteit of genderidentiteit.”
En misschien vat dat ook mooi samen wat ze bij MET proberen te creëren. Een plek waar ruimte is om over queer zijn te praten als je daar behoefte aan hebt, maar waar je identiteit niet het enige hoeft te zijn waar het over gaat.
Linda hoopt vooral dat mensen weten dat ze niet alles alleen hoeven uit te zoeken.
“Er zijn altijd mensen die naast je kunnen gaan staan als je het moeilijk hebt. Je bent niet alleen.”
De groepen van MET zijn bovendien vrijblijvend. Je hoeft je niet meteen ergens aan te verbinden of te besluiten dat je vanaf nu iedere maand aanwezig bent. Je mag contact opnemen, een keer langskomen en daarna zelf bepalen of het iets voor je is.
En als je nog niet weet wat je nodig hebt?
Ook dan mag je aankloppen.
“Als je er zelf niet uitkomt, of je hebt iemand naast je nodig, dan zijn wij er om te helpen,” sluit Linda af.
Lees ook
DiscriminatieWat is het precies en waar kun je terecht als het je overkomt?
ZorgHoe zorg je voor goede, lhbti+ sensitieve zorg voor iedereen?
JongerenWie ben ik en waar hoor ik bij? Info, verhalen en ontmoetingsplekken.
OnderwijsHoe maak je lhbti+ bespreekbaar op school, bijvoorbeeld met een GSA?
MET Dijk en WaardSteun bij opvoeden, jongeren, relaties en welzijn

