LHBTI+ 50+: jezelf blijven op latere leeftijd

Er is geen leeftijd waarop je “klaar” bent met ontdekken wie je bent. Sommige mensen weten al jong dat ze LHBTI+ zijn, anderen komen er pas later achter, soms zelfs na hun vijftigste.

Misschien voel je juist nu meer ruimte om eerlijk te zijn, of komen gevoelens of verlangens die je lang hebt weggestopt, weer naar boven. Dat kan spannend zijn, maar ook bevrijdend. Er bestaan geen regels of vaste paden: jij bepaalt zelf wat bij je past, in jouw tempo.

Identiteit is niet iets wat je op jonge leeftijd vastlegt, maar iets wat met je meegroeit. Je mag veranderen, van gedachten wisselen of woorden opnieuw kiezen.

Ook op latere leeftijd kun je ontdekken dat je transgender of non-binair bent. Misschien voel je dat al sinds je jeugd, maar heb je pas nu de rust of vrijheid om er iets mee te doen. Of misschien heb je je transitie al jaren geleden doorgemaakt en merk je dat ouder worden nieuwe vragen oproept over zorg, je lichaam of hoe mensen naar je kijken.

Wat je verhaal ook is: je bent nooit te oud om jezelf te worden of te blijven.

Wat kan helpen:

• Praat met anderen die iets vergelijkbaars meemaken. Via Transvisie, Regenboogloketten, Pink Society of onderstaande ontmoetingsplekken kun je in contact komen met gelijkgestemde.
• Zoek zorgverleners die ervaring hebben met genderdiversiteit op de Transgenderwegwijzer en Roze in Wit vind je roze-vriendelijke specialisten.
• Vraag in een zorginstelling of organisatie naar de Roze Loper: die erkenning staat voor inclusieve, veilige zorg voor LHBTI+ personen.
• Gun jezelf tijd: of je nu stappen zet of niet, het belangrijkste is dat jij je prettig voelt in wie je bent.

• Eenzaamheid: door verlies van partner of vrienden, of minder vanzelfsprekende familiebanden.
• Zorg en afhankelijkheid: angst om in zorginstellingen opnieuw “terug in de kast” te moeten
• Mantelzorg: LHBTI+ ouderen zijn vaker mantelzorger voor elkaar, maar krijgen minder vaak zorg van familie.
• Zichtbaarheid: behoefte aan herkenning en veilige plekken waar diversiteit vanzelfsprekend is.
• Verlies en veerkracht: omgaan met rouw, gezondheid en veranderingen in netwerk of lichaam.

Zorgverleners spelen een grote rol in hoe veilig LHBTI+ ouderen zich voelen. Kleine aanpassingen kunnen een groot verschil maken.

Wat helpt in de praktijk:

• Vraag open en inclusief: gebruik vragen als “Wie is of was uw partner?” in plaats van “Heeft u een man of vrouw?”
• Gebruik de juiste naam en voornaamwoorden: dat laat respect en erkenning zien.
• Maak diversiteit zichtbaar: in folders, gesprekken en activiteiten.
• Stel de huidige genderidentiteit centraal: niet het geboortegeslacht of vroegere relatievorm.
• Bespreek privacy en veiligheid: vraag of iemand wil dat diens LHBTI+ achtergrond gedeeld wordt binnen het team.
• Wees alert op micro-agressies: kleine opmerkingen of grapjes kunnen net zo kwetsend zijn als openlijke discriminatie.
• Zorg voor beleid rond intimiteit en diversiteit: leg vast hoe inclusieve zorg wordt geborgd en bespreekbaar blijft.
• Blijf leren: volg scholing, gebruik handreikingen en deel kennis binnen het team.

• Toolkit seksuele en genderdiversiteit in zorg en welzijn (Roze 50+): Praktische handreiking met voorbeelden, reflectievragen en werkvormen voor medewerkers en beleidsmakers die inclusieve ouderenzorg willen bieden.
• Hoe ondersteun je regenboogouderen (Movisie): Geeft inzicht in thema’s als eenzaamheid, mantelzorg en diversiteit, met tips om open gesprekken te voeren over relaties, seksualiteit en identiteit.
• Brochure LHBTI+ in de zorgsector: Compact overzicht met basisprincipes, taalgebruik, rechten van cliënten en inspirerende voorbeelden van roze-vriendelijke zorg.

• Roze Loper (Rozezorg.nl): keurmerk voor inclusieve, veilige zorginstellingen.
• Movisie-trainingen: over LHBTI+ ouderenzorg en diversiteitssensitieve bejegening.
• Workshop “Oudere transgenderpersonen en hun zorg(en)” (Roze 50+): verdieping in genderdiversiteit op latere leeftijd.
• Toolkit “Komt een mens bij de dokter”: vijf stappen voor inclusieve communicatie in de zorg.

Door met deze materialen te werken, bouw je als professional aan zorg waarin LHBTI+ ouderen zich gezien, gerespecteerd en thuis voelen.

Stichting NIKO is een zorgorganisatie in Alkmaar-Zuid die ouderen ondersteunt met zorg en welzijn. NIKO ondersteunt zowel bij mensen thuis als in hun kleinschalige en huiselijke woonzorgcentra. NIKO heeft meerdere locaties, waaronder De Nieuwpoort en De Palatijn. NIKO is zet zich in voor de gezondheid, de veiligheid en het welzijn van LHBTI+ personen in de regio. Om ervoor te zorgen dat ook lhbti+ personen zich welkom voelen in de zorg, heeft NIKO het keurmerk Roze Loper behaald.

Als kind, vriend(in) of buur kun je veel betekenen voor iemand die ouder wordt.

• Blijf betrokken: vraag hoe het gaat, ook over relaties of gevoelens.
• Stimuleer verbinding: moedig aan om deel te nemen aan roze cafés, diners of ontmoetingen.
• Erken iemands levensverhaal: laat zien dat je luistert en respect hebt voor eerdere ervaringen.
• Let op signalen van eenzaamheid of terugtrekking.
• Zorg ook voor jezelf: mantelzorg is waardevol, maar kan emotioneel zwaar zijn.

Regionaal (Noord-Holland):

• Pink Society Alkmaar: Een warme, laagdrempelige plek om elkaar te ontmoeten, bij te praten of mee te doen aan activiteiten zoals film- en wandeldagen.
• Regenboogloket: steunpunt voor gratis laagdrempelige ondersteuning voor iedereen (jong en oud) die zit met vragen over gender en/of zoekende is wat betreft seksuele identiteit of sekse diversiteit.
• Roze Schakel Schagen: brengt LHBTIQ+ mensen op een laagdrempelige manier samen.
• Regenboog Café Dijk en Waard: elke derde zondag van de maand in buurthuis De Ezel in Heerhugowaard
• Regenboogsalon (Evean Erasmushuis): maandelijkse ontmoetingsmiddag voor LHBTI+ ouderen.
• Roze Regenboog Café (Hoofddorp): elke tweede woensdag van de maand een gezellige borrel met maaltijd en programma.
• De Dames van het Roze Olifantje (Zaandam): vrouwenclub die eens per twee maanden samen uit eten gaat.
• Roze Salon Haarlem 55+: ontmoetingsplek voor LHBTI+ 55-plussers met koffie, gesprekken en gezelligheid.
• Seniorencafé Amsterdam: ontmoetingsplek voor LHBTI+ ouderen met activiteiten en lezingen.

• Stichting Roze 50+ Nederland: bundelt kennis, ervaring en belangenbehartiging voor LHBTI+ 50-plussers.
• Roze Loper (Rozezorg.nl): keurmerk voor zorginstellingen waar LHBTI+ personen zich thuis en veilig voelen.
• Movisie: trainingen over inclusieve ouderenzorg en diversiteitssensitieve bejegening.
• Transvisie en Transgender Netwerk Nederland: informatie en contactgroepen voor (oudere) transpersonen.
• Zorg voor Beter: kennisplatform over seksuele diversiteit en intimiteit in de ouderenzorg.

Iedereen moet op latere leeftijd zichzelf kunnen zijn. Met trots, met liefde en met respect.
Of je nu LHBTI+ bent, zorgverlener, vriend of familielid: als we open met elkaar praten en meer kennis delen, voelt iedereen zich gezien en welkom. Ook oudere LHBTI+ personen.